Kijkend naar een top-3 van invloedrijke Sallandse schrijvers of dichters dan kan daar zonder twijfel Johanna van Buren niet ontbreken, en allicht moeten we als dichteres gewoon op 1 zetten.
Johanna was een echte streektaaldichteres. Hoewel Twente haar sterk omarmd heeft, was ze echt Sallands en schreef ze haar meeste gedichten in het Sallands.
Johanna is geboren op 20 december 1881 in Hellendoorn, in een eenvoudig timmermansgezin. Toen ze 19 jaar ging ze werken als thuisnaaister en later op het postkantoor.
In die tijd had ze ook af en toe verkering, maar bleef uiteindelijk ongehuwd. Over haar verkeringstijd en liefdes schreef ze fraaie gedichten; toen nog overwegend in ABN.
Pas rond 1927 begon ze haar gedichten en liedjes in het Sallands te publiceren. Het Dagblad van het Oosten gaf haar een wekelijks platform en bood haar daarmee een groot publiek, vooral in Twente.
Ondanks de gerichtheid op Twente bleef de basis van haar teksten vooral Sallands met gebruik van woorden als huus voor huis (en geen ‘hoes’) en wichter waar ze kinderen bedoelde (en niet alleen meisjes, zoals in het Twents).
De eerlijkheid gebied wel te zeggen dat haar gedichten soms best wel lastig te lezen zijn. Enerzijds omdat ze schrijft in de streektaal van de jaren’40 en ’50. Anderzijds door de typische Hellendoornse (Helderse) elementen in haar gedichten. Een voorbeeld daarvan is dat ze schrijft : A-j oald zint, terwijl in de rest van Salland vaker wordt gezegd: A-j old bint (of bunt). Een ander voorbeeld is dat Johanna steevast schrijft over ‘groffa’ en ”gropmoo’, als ze het over grootouders heeft. Of over ‘darp’ waar de rest van Salland overwegend ‘dörp’ zegt.
Dit gezegd hebbend: ze was wel heel consequent in haar woordgebruik en spelling.
De onderwerpen waar ze over schreef kwamen uit het leven van alledag: het leven om haar heen en wat het jaarrond haar bracht. Ze was erg geliefd in zowel Twente als Salland. In meerdere plaatsen werden straatnamen naar haar vernoemd, waaronder in Raalte, maar ook in Almelo en Oldenzaal.
Ze is bijna haar hele leven in Hellendoorn blijven wonen, maar toen dat op het eind niet meer ging, verhuisde ze naar Oldenhagen, een bejaardenhuis in Ommen. Daar overleed ze op 17 januari 1962. Ze had toen meer dan 1000 gedichten geschreven.
Op haar honderdste geboortedag (in 1881) werd een standbeeld van haar onthuld in het centrum Hellendoorn. Een prachtig eerbetoon.
Overigens: Mocht iemand verkondigen dat Johanna een Twentse dichteres was, wijs er dan fijntjes op dat ze in Heldern geboren is, in Ommen overleden is en gedichten schreef over ‘wichter’ die ‘noar huus’ ging. Ze schreef met trots over de molen van Battum (Bathmen), een trots van Salland.
